Beoordeling bloedgas:

Bepaal eerst of er sprake is van een acidose of een alkalose: gebruik hiervoor de pH

Een pH < 7.36 is een acidose, terwijl een pH> 7.44 een alkalose is

Bepaal vervolgens wat de oorzaak is van de zuurbase afwijking:

Een acidose wordt veroorzaakt door een verlaagd bicarbonaat of een verhoogde PaCO2

Een alkalose wordt veroorzaakt door een verhoogd bicarbonaat of een verlaagd PaCO2

Soms is er sprake van een gecombineerde afwijking

In normale situaties zal het lichaam een metabole acidose proberen te compenseren door het verlagen van de PaCO2
De verwachte compensatoire respons is een daling van 1.2 mm Hg (=0.16 kPa) van de PaCO2 voor iedere mmol/l daling van de bicarbonaatconcentratie
Bij een metabole alkalose is de verwachte compensatoire respons is een stijging van 1 mm Hg (=0.13 kPa) van de PaCO2 voor iedere mmol/l stijding van de bicarbonaatconcentratie

Verwachte compensatoire respons bij een zuurbase stoornis:

Metabole acidose

Daling van 1.2 mm Hg (=0.16 kPa) van de PaCO2 voor iedere mmol/l daling van de bicarbonaatconcentratie

Metabole alkalose

Stijging van 1 mm Hg (=0.13 kPa) van de PaCO2 voor iedere mmol/l stijging van de bicarbonaatconcentratie

Respiratoire acidose acuut

Stijging van 1 mmol/l van bicarbonaatconcentratie voor iedere 10 mm Hg (=1.33 kPa) stijging van de PaCO2

Respiratoire acidose chronisch

Stijging van 3.5 mmol/l van bicarbonaatconcentratie voor iedere 10 mm Hg (=1.33 kPa) stijging van de PaCO2

Respiratoire alkalose acuut

Daling van 2 mmol/l van bicarbonaatconcentratie voor iedere 10 mm Hg (=1.33 kPa) daling van de PaCO2

Respiratoire alkalose chronisch

Daling van 5 mmol/l van bicarbonaatconcentratie voor iedere 10 mm Hg (=1.33 kPa) daling van de PaCO2

Differentiaal diagnose van een metabole acidose met een verhoogde aniongap:

Lactaatacidose

Ketoacidose

Nierinsufficientie

Intoxicaties

1. Salicylaten
2. Methanol of formaldehyde
3. Ethyleenglycol
4. Paraldehyde
5. Tolueen
6. Sulfaat

Ernstige rhabdomyolysis

Differentiaal diagnose van een metabole acidose met een normale aniongap:

Gastrointestinaal verlies:

1. Diarree

Renaal bicarbonaatverlies:

1. type 2 (proximale) renale tubulaire acidose

Nierinsufficientie

1. Sommige oorzaken van nierinsufficientie
2. Hypoaldosteronisme (type 4 renale tubulaire acidose)
3. Type 1 (distale) renale tubulaire acidose

Intoxicaties

1. Ammonium chloride
2. Hyperalimentatie vloeistoffen

Sommige vormen van ketoacidose, m.n. tijdens behandeling met insuline